Toespraak

Summit for Democracy: Belgische verklaring

De Belgische verklaring, uitgesproken door Eerste Minister Alexander De Croo, tijdens de Leaders' Plenary Session van de Summit for Democracy.

Dames en heren,

Het belang van dit initiatief van President Biden kan niet genoeg worden benadrukt. Na de val van het Ijzeren Gordijn hebben we ons laten meeslepen door een vals gevoel van veiligheid. We dachten dat met de val van de Berlijnse muur democratie gemakkelijk en vanzelfsprekend zou worden voor elk land.

We waren echter vergeten dat dit nooit het geval is geweest. We waren vergeten dat liberale democratie niet het gemakkelijkste antwoord is op onze huidige uitdagingen. Maar het is wel het juiste antwoord. Om de eenvoudige reden dat het inhoudt dat we allemaal samen beslissen over welke richting we uitgaan.

Liberale democratie gaat niet over een sterke leider. Het gaat om sterk leiderschap. Naar mijn stellige overtuiging is sterk leiderschap gebaseerd op diversiteit en inclusie. Liberale democratie gaat ook over het beschermen van minderheden, het beschermen van diversiteit, en over de macht van de meerderheid. 

Het is dit subtiele evenwicht dat het tot een zoektocht maakt, een eeuwigdurende strijd. De democratie is gebaseerd op het zoeken naar compromissen en consensus. Het omvat genuanceerde antwoorden op complexe vraagstukken. En dat is ook wat de democratie kwetsbaar maakt.

De grootste vijanden van de democratie zijn simplismen en zwart-witdenken. Daarom komen wij in België op voor dit complexe, genuanceerde democratische model.

Concreet doen we dit onder meer door de nieuwe bevoegdheid voor ‘Democratische Vernieuwing’ te creëren. Door een online participatieplatform op touw te zetten over de modernisering van de democratische beginselen in onze staatsstructuur, en burgerpanels te organiseren, met name over de Conferentie over de toekomst van Europa. En door ons "transparantieregister" uit te breiden om een beter zicht te krijgen op de externe actoren die ons bestuur beïnvloeden.

Ook wereldwijd zet België zich in voor een positief verhaal over de democratie, de rechtsstaat en de mensenrechten met voordelen voor burgers in Europa en ver daarbuiten.

Drie jaar geleden richtte België een trustfonds van de Raad van Europa op voor de rechtsstaat, dat belangrijke werkzaamheden steunt op het gebied van corruptiebestrijding, bescherming van de journalistiek, de rechten van vrouwen en kinderen en tal van andere problematieken. Momenteel worden nieuwe projecten voor financiering geselecteerd.

België is ook zeer begaan met de bescherming van de mensenrechten, het universele karakter en de verdedigers ervan. Daarom is het kandidaat voor een nieuw mandaat binnen de Mensenrechtenraad (2023-‘25) van de Verenigde Naties. En ik kan aankondigen dat België zijn core funding voor het Bureau van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten met 25% verhoogt.

Laten we samen inzetten op vertrouwen. Het vertrouwen van mensen in ons democratisch systeem en in elkaar. Ieders stem moet gehoord worden.

Ik dank u.