Toespraak

Inleiding bij persconferentie over extreme watersnood

 

Dames en heren,

Ons land gaat door moeilijke momenten. De extreme regenval van de voorbije dagen heeft een bijzonder zware tol. Materieel, maar bovenal menselijk.

Onze gedachten gaan dan ook in de eerste plaats uit naar de slachtoffers en hun nabestaanden. Heel ons land leeft intens mee. Ook met de families die nog vol angst en veel onzekerheid wachten op nieuws van familieleden.

Wat mooie zomerdagen moesten worden, zijn plots voor heel veel landgenoten donkere, gitzwarte momenten. Het is nog wachten op de definitieve balans, maar mogelijk zijn dit de zwaarste overstromingen die ons land ooit hebben getroffen. Dit zijn zeer uitzonderlijke omstandigheden die we in ons land nog nooit eerder meemaakten.

Of we nu rechtstreeks getroffen zijn, of niet. We zijn allemaal diep geraakt. De federale regering heeft dan ook beslist om op dinsdag 20 juli uit te roepen tot een dag van nationale rouw.

Het zal een moment zijn om stil te staan bij het grote menselijke verlies. Maar ook bij de vele blijken van solidariteit. Van nabijheid. Van verbondenheid.

Ook de feestelijkheden, voorzien voor onze Nationale Feestdag op 21 juli, zullen in beperkter formaat plaatsvinden. Een gedeelte van het materieel zal ook op dat moment nog beschikbaar moeten blijven voor de hulp- en opvangoperaties.

Op moeilijke momenten als dit is het goed te zien dat vanuit overal in ons land hulp komt naar de getroffen gebieden. Van professionele hulpdiensten, maar ook van vele vrijwilligers. We zien spontane solidariteitsacties ontstaan om voedsel en kleding te verzamelen.

Allemaal signalen dat op een moment als dit, op een moment van zware tegenslag, alle tegenstellingen wegvallen en we in ons land schouder aan schouder staan. Ik besef zeer goed dat het onmogelijk is om het grote verlies goed te maken. Maar we kunnen elkaar wel helpen zo goed het kan.

Dat is vandaag onze eerste verantwoordelijkheid. De prioriteit zijn de slachtoffers, zijn de reddingswerken en de opvang, alle mogelijke middelen zijn op dit moment gemobiliseerd.

Gezien de schaal en de grote omvang van de watersnoodramp, is gisterennamiddag ook de federale fase van het rampenplan afgekondigd. De situatie verandert minuut per minuut. En is op heel wat plaatsen nog steeds kritiek.

De minister van Binnenlandse Zaken zal zo meteen verdere toelichting over de stand van zaken van de operaties in verschillende delen van ons land waar brandweer, politiediensten en de civiele bescherming zij aan zij werken. Ook het Belgisch Leger voert mee reddings- en evacuatiemissies en stelt infrastructuur ter beschikking om mensen op te vangen.

Ik wil van dit moment gebruik maken om uitdrukkelijk alle hulpdiensten te danken voor hun inspanningen van de voorbije uren en dagen. Vaak in bijzonder moeilijke omstandigheden, soms op gevaar van hun eigen leven.

We beseffen dat dit ook op onze hulpverleners een zware impact heeft. En daarom voorzien we vanuit Volksgezondheid op het terrein ook hulp en ondersteuning, ook psychosociaal om met deze moeilijke situaties om te gaan. Ook de komende uren en dagen blijven we met de federale regering, de impact van nabij opvolgen.

We zullen alles doen wat nodig is om getroffen gezinnen en gemeenten zoveel mogelijk te ondersteunen. We zullen hen ook bijstaan bij de fase die aanbreekt nadat het water is weggetrokken.

Er zal opvang nodig blijven. Herstellingen zullen moeten gebeuren, huizen opnieuw bewoonbaar gemaakt. Ook daar zullen we schouder aan schouder moeten staan.

De federale regering heeft ook beslist om de zelfstandigen die door het noodweer van de afgelopen dagen zwaar getroffen zijn, het overbruggingsrecht ‘gedwongen onderbreking’ toe te kennen. Ze zullen ook een vrijstelling krijgen van de sociale bijdragen van het derde kwartaal van 2021.

Ik zou, tot slot, willen afsluiten met de vele blijken van internationale solidariteit. Ik heb van heel wat van mijn Europese collega’s boodschappen van medeleven en steun ontvangen.

Onze reddingsdiensten hebben ook operationele steun gekregen van verschillende buitenlandse reddingsteams, evenals logistieke ondersteuning met onder meer boten en helikopters. 

Ik wil in het bijzonder de snelle steun uit Nederland, Luxemburg, Duitsland, Frankrijk, Italië en Oostenrijk vermelden. Ook een aantal andere landen heeft steun aangeboden die nog wordt geëvalueerd.

Op deze moeilijke momenten waarderen we deze steun en deze sterke Europese solidariteit.

Tegelijk wil ik ook ons medeleven uitspreken met andere landen die zwaar getroffen zijn: Nederland, Luxemburg en in het bijzonder Duitsland waar de menselijke tol bijzonder hoog is.

De volgende uren en dagen zullen we ook verder kijken met de Europese Commissie om het Europese solidariteitsmechanisme te activeren. Zodat we met die financiële steun lokale besturen kunnen bijstaan om mee de geleden schade te helpen opvangen.