Nieuwsbericht

Brief aan Angela Merkel

Geachte bondskanselier,

Beste Angela,

Van de zeventien jaar dat u als kanselier in de Europese Raad zetelde, zat ik één jaar mee aan tafel. Ondanks die korte tijd liet u een grote indruk op mij na. U ging de coronacrisis te lijf in alle rust en kalmte. Met de cijfers in de hand.  U zette altijd eerst de feiten uiteen en pas daarna kwam uw conclusie. Het is des mensen om die volgorde om te draaien. Maar dat deed u nooit.  

Uw achtergrond als doctor in de chemie verklaart wellicht het belang dat u hecht aan wetenschap en feiten. Maar er is volgens mij meer aan de hand. Naar eigen zeggen waren de cijfers de enige échte manier om mensen te motiveren en te doen volhouden in moeilijke tijden. U onderschat mensen niet. U schat ze net naar waarde. Menselijkheid voorop. Het is iets wat ik aan u altijd bijzonder heb geapprecieerd.

Op een onbewaakt moment vertrouwde u aan een fotograaf toe: “Ik heb een relatief zonnig gemoed en ik had altijd de verwachting dat mijn pad door het leven relatief zonnig zou zijn, wat er ook gebeurde. Ik heb mezelf nooit toegestaan om bitter te zijn.” U voegde daar iets heel interessants aan toe. Dat u die zonnigheid gebruikte “om de vrije ruimte op te zoeken in de DDR.” Op de Europese Raad zat voor ons inderdaad een leider die veel meer optimisme en vrolijkheid uitstraalde dan de reputatie die haar vooraf ging.

Het frappeerde mij dat u een politieke interpretatie gaf aan uw ‘zonnigheid’. Het is volgens mij die ingetogen kracht die vele mensen de komende jaren zullen missen en die we zullen moeten invullen. Het is immers essentieel voor Europa om uw zonnigheid te bewaren. Ook als u er morgen niet meer bij bent op de Europese Raad, zal uw erfenis blijven nazinderen. Ook als Europa morgen voor een nieuwe crisis staat. De klimaatverandering om er maar één te noemen.

Dan zullen we niet sterker uit de crisis komen door te doemdenken of kritiek te spuien vanaf de zijlijn. Dan moeten we zoals u de mouwen opstropen. Energie losmaken.  Mensen motiveren om mee vooruit te gaan. Dan moet Europa ambitie tonen.  En dus hebben we nood aan zonnigheid. Want ambitie zonder zonnigheid bestaat niet. Dat is een contradictie in de term.

Europa heeft de voorbije zeventien jaar veel te danken aan uw zonnige gemoed. Maar ook aan het feit dat u verschillende culturen in zich verenigt. U heeft een gelaagde identiteit. Opgegroeid in een gelovig Lutheraans gezin in volle koude oorlog; in één van de meest rigide communistische regimes. U spreekt vloeiend Russisch en Engels. U begrijpt Rusland, maar heeft ook altijd een uitstekende verhouding gehad met Amerika.

Ook het Duitsland van vandaag is niet het monolithisch blok dat velen er van maken. Er zijn evengoed regelmatig verhitte politieke debatten. Er zijn zestien deelstaten waardoor het corona-overleg soms tot diep in de nacht duurde. Met andere woorden: een erg herkenbaar land voor een Belg.

Voor mij is vooral de manier waarop u met deze verschillen omging, inspirerend. U bewaarde altijd uw kalmte, zocht het evenwicht en zette het vizier op scherp.  In 2017 liet u na de verkiezingen even in uw kaarten kijken. Gevraagd of er tegen Kerst een nieuwe Duitse regering zou zijn, antwoordde u dat “in der Ruhe liegt die Kraft” al jaren uw motto is. Want inderdaad, u laat zich niet opjagen. U heeft politiek nooit herleid tot het eigen profiel of de eigen zuiverheid. U ging voor het vergelijk en het evenwicht. Met het nastreven van stabiliteit en het gemeenschappelijk belang voorop, ging u op zoek naar oplossingen die verschillen overbruggen. Want het is makkelijk om te zeggen: we verschillen te veel van elkaar, laat ons er maar mee ophouden. Ik heb dat altijd de oplossing van de luiaards gevonden. Wie zo denkt, kan vroeg of laat enkel nog met zijn eigen gezin door de dezelfde deur. En dan nog.

Ook in Europa heeft u altijd uw rol van bruggenbouwer ter harte genomen. Toen sommigen hun ‘cool’ verloren en voor een Grexit pleitten, keek u opnieuw eerst naar de feiten. Tussen alle nationalistische geroep door, zag u het gemeenschappelijk Europees belang.  U zorgde mee voor de oplossing: Europees geld in ruil voor Griekse hervormingen.

Na zeventien helse jaren heeft u meer dan recht op wat rust. Ik wens u die van harte toe, zodat u meer tijd heeft voor waar u zelf naar eigen zeggen naar uitkijkt: wandelingen in de natuur en indommelen bij een goed boek. Velen in Europa zullen u missen. Maar u heeft voor voldoende inspiratie gezorgd om de komende jaren mee aan de slag te gaan.

Ich wünsche Ihnen alles Gute,

Alexander De Croo
Eerste Minister

Eerste Minister Alexander De Croo schreef op vraag van Het Nieuwsblad een brief aan Duits Bondskanselier Angela Merkel naar aanleiding van haar nakend politiek afscheid.