Manager van het jaar Trends

5/1/2010 - Brussel

(alleen het gesrpoken woord telt)

Beste dames en heren,

Ik ben blij hier vanavond te mogen spreken op de uitreiking van de prijs Trends/Tendance manager van het jaar. Hier vanavond zijn is belangrijker dan in een normaal jaar. Dit om twee redenen: 2009 was een zeer moeilijk jaar voor ondernemers en managers gegeven de tumultueuze omgevingsfactoren. Daarnaast staan we aan het begin van een jaar waarin het sociaal-economische opnieuw centraal staat. We moeten er in het komende jaar alles aan doen om het voorzichtige herstel te consolideren.

2009 was het eerste volledige crisisjaar. De bankcrisis sluimerde al sinds begin 2008 maar barstte in volle hevigheid los met de val van Lehman Brothers in september 2008. De Belgische banksector werd in de onmmiddellijke nasleep zwaar getroffen. Dankzij het kordate overheidsoptreden is eind 2008 een totale ineenstorting van de Belgische banksector vermeden.

Het tot stilstand komen van het financiële systeem eind 2008 leidde tot een vertrouwenscrisis: burgers gingen minder consumeren, de internationale handel viel stil en bij bedrijven viel de productie stil. De internationale financiële crisis besmette op een nooit geziene wijze de reële economie overal ter wereld. De Belgische overheden hebben dan ook onmiddellijk gereageerd en crisismaatregelen genomen om de impact op de reële economie op te vangen. De genomen overheidsmaatregelen zijn er mee verantwoordelijk voor dat België deze crisis behoorlijk doorstaan heeft.

• In het kader van het interprofessioneel akkoord zijn de lasten op arbeid verlaagd. Deze maatregel komt op kruissnelheid in 2010 en leidt tot 1,1 miljard euro lagere lasten t.o.v. 2008. Bedrijven krijgen daarenboven extra zuurstof onder meer omdat de overheid - als onderdeel van zijn relanceplan - via een strikt opvolgingssysteem een stipte betaler van zijn facturen is geworden.
• De koopkracht van de burgers is versterkt. Sinds haar aantreden heeft de regering de koopkracht met 1.5 miljard euro verhoogd, waarvan 750 miljoen euro ter versterking van de pensioenen. Bij de opmaak van de begroting werden de minimumpensioenen van zelfstandigen verhoogd en werd extra geld opzij gezet voor een verdere koopkrachtstijging eind 2011.
• Het stelsel van de tijdelijke werkloosheid, dat versterkt is voor arbeiders en tijdelijk uitgebreid is voor bedienden, is goed voor een ondersteuning van de bedrijven van 1,06 miljard euro in 2009. Tijdelijke werkloosheid voor bedienden zal tot midden 2010 mogelijk blijven.
• Er werden een aantal maatregelen genomen die de drie T’s - timely (tijdig), temporary (tijdelijk) en targeted (trefzeker) - respecteerden. Investeringen in energiezuinige woningen werden gestimuleerd, de btw voor nieuwbouw werd verlaagd en de lasten voor het aanwerven van laaggeschoolde jongeren, ouderen en langdurige werklozen werden bij de begrotingsopmaak nog verder verlaagd.
• Tot slot blijft de regering maatregelen nemen ter versterking van het ondernemerschap. De wet op de continuïteit van het ondernemerschap zorgt ervoor dat bedrijven in moeilijkheden niet failliet moeten gaan maar een tweede kans krijgen. De btw-verlaging in de horeca geeft nieuwe zuurstof aan de horecasector. Door het sociale statuut van zelfstandigen te verbeteren, moedigen we starters aan.

Mesdames et messieurs,

Les mesures que j’ai exposées précédemment ont également contribué à faire en sorte que la dégradation économique soit quelque peu moins importante que dans le reste de l’Europe. En effet, la contraction économique a touché 20 des 27 pays de l’UE plus durement que la Belgique en 2009. La Commission européenne estime dès lors qu’avec un recul de 2,9%, la Belgique s’en sort un peu mieux que l’Union européenne dans son ensemble (avec un recul de 4,1%). La BNB prévoit d’ailleurs une croissance de 1% pour 2010. Au vu de la situation européenne, l’augmentation du chômage reste également assez limitée dans notre pays : entre octobre 2008 et octobre 2009, le taux de chômage belge a augmenté de 1,1 point de pourcentage, alors que cette augmentation représentait en moyenne le double à l’échelon européen. La Belgique se place ainsi dans les 5 pays les moins touchés par cette augmentation. En outre, la confiance des entrepreneurs est revenue à son niveau moyen des années précédentes et la confiance des consommateurs s’est solidement rétablie au cours des derniers mois.

Il n’en reste pas moins que tous les effets de la crise n’ont pas fini de se faire ressentir. La diminution de la confiance a, en effet, mené à une faible utilisation de la capacité et au report des investissements. La demande s’est certes quelque peu rétablie fin 2009, mais les entreprises ne tournent toujours pas à plein régime. En 2010, cette crise qui touche la confiance et les investissements engendrera donc la poursuite de la détérioration du marché du travail.

C’est pourquoi il est indispensable qu’en 2010, l’entrepreneuriat et le marché du travail sont nos préoccupations principales. 2010 doit être l’année du renouveau et non de la rechute. 2010 doit également être l’année de la collaboration avec tous les actionnaires, avec les autorités, les partenaires sociaux et les leaders d’opinion.

Dans un premier temps, le gouvernement fédéral exécutera les mesures déjà adoptées et en suivra l’évolution afin de renforcer les politiques au cas où cela devait se révéler nécessaire. De plus, il nous faudra à tous éviter de reproduire les erreurs commises par le passé. Nous devons éviter que des groupes entiers de personnes ne soient définitivement rejetés du marché du travail - c’est dans ce contexte qu’il faut considérer les mesures en matière de prépension et de chômage des jeunes. Nous devons éviter que les charges qui pèsent sur les entreprises ou sur l’entrepreneuriat ne s’envolent.

Tot slot moeten we een gecoördineerd toekomstgericht beleid voeren ter versterking van de economie. Hiertoe is samenwerking belangrijker dan ooit. De federale overheid steekt daarom heel concreet zijn hand uit naar de gewestregeringen om samen te werken rond:

• het arbeidsmarktbeleid
• onderzoek, ontwikkeling en innovatie
• opleiding en vorming
• Infrastructuurwerken en investeringen
• het aantrekken van buitenlandse investeringen en het versterken van de exportperformantie van ons bedrijfsleven, zeker in groeimarkten.

Dit in alle respect voor elkaars bevoegdheden en en de moeilijke budgettaire context indachtig. We mogen immers het duurzame begrotingskader niet vergeten. Gezonde overheidsfinanciën zijn een noodzakelijke voorwaarde voor welvaartscreatie. Hiertoe moeten we de gulden middenweg bewandelen opdat het vertrouwen van burgers en bedrijfsleven behouden blijft. Dit betekent noch te snel saneren noch te traag saneren maar wanneer de groei het toelaat de noodzakelijke stappen voorwaarts zetten in lijn met de Europese aanbevelingen.

Wij steken ook onze hand uit om de samenwerking te faciliteren onder de sociale partners. De federale regering is er zich van bewust dat de sociale dialoog moeilijker is in tijden van crisis dan in tijden van hoogconjunctuur, doch ook des te belangrijker. Toch wil ik werkgevers ook voor hun verantwoordelijkheid plaatsen, net als de andere sociale partners. De verantwoordelijkheid om samen tot oplossingen te komen voor de grote uitdagingen die zich nog aandienen. Een goede samenwerking is onontbeerlijk in de strijd tegen de crisis. Aan de onderhandelingstafel mogen - zeker in deze tijden - geen tegenstanders zitten, maar medestanders met begrip voor elkaars standpunten en die de stereotiepen kunnen overstijgen ten voordele van het algemeen belang.

Ondernemen is in 2010 allesbehalve een gemakkelijke job. Dag na dag voeren managers voor hun bedrijf een strijd om te overleven. Ze zitten tussen hamer en aambeeld: de dwang van de cijfers en de menselijke gevolgen van de harde beslissingen die ze soms moeten nemen in het belang van de onderneming. Want hoe hard de realiteit ook is voor de ontslagen werknemers, het zou onrechtvaardig zijn te denken dat de mensen aan de top hun beslissingen lichtzinnig nemen of niet begaan zijn met het lot van de getroffenen.

Ook voor ondernemers die hun harde werken niet beloond zien en hun activiteiten moeten stopzetten, zijn we te hard. Faillissement staat in ons land bijna synoniem voor mislukking, terwijl de werkelijkheid veelal anders is. Ondernemers verdienen onze steun, ook en vooral als ze het moeilijk hebben. Wat ze teruggeven aan de maatschappij - de economie draaiende houden en zorgen voor werkgelegenheid - is die steun meer dan waard.

Straks wordt één persoon gehuldigd als Manager van het Jaar. Wie het ook wordt, hij/zij verdient die titel. Maar meer nog dan andere jaren verdienen alle ondernemers en managers een pluim voor hun inzet en hun oprechte gedrevenheid. Ik wens hen allen veel goede moed en succes in 2010.