2
21 juli
De nationale feestdag van België herdenkt de onafhankelijkheid van België. De 21ste juli verwijst niet naar de datum van onafhankelijkheid, maar naar de 21ste juli 1831 de dag waarop Leopold I, de eerste koning van België, de eed aflegde op de grondwet.
meerA
ASEM
ASEM staat voor Asia-Europe Meeting en is een forum dat in 1996 werd opgericht om de relatie en de dialoog tussen Azië en Europa te versterken. ASEM omvat 43 landen en twee instellingen: de Europese Commissie en het secretariaat van de Association of South-East Asean Nations (ASEAN). De meeting vindt om de twee jaar plaats, om de beurt in Europa en Azië. De 7de ASEM meeting vindt plaats in Peking op 24 en 25 oktober 2008 en heeft als thema 'Vision and Action: towards a Win Win Solution'. De belangrijkste agendapunten zijn: de versterking van de multilaterale relaties en veiligheidsaspecten de klimaatwijziging, veiligheid van energie, duurzame ontwikkeling de dialoog tussen culturen en beschavingen Toespraak van de eerste minister in Peking. Slottoespraak van de eerste minister op ASEM top.
meerB
Begrotingsconclaaf
De ministerraad maakt elk jaar de balans op van de inkomsten en uitgaven die hij verwacht voor het komende jaar. Om die balans te maken, zondert de ministerraad zich voor een tijdje af. Vandaar de naam conclaaf, wat wil zeggen vergadering achter gesloten deuren (conclavus - met sleutel) en dat oorspronkelijk uit de organisatie van de Kerk komt. Normaal gebeurde de begrotingsopmaak in oktober, maar omdat de vorige regering toen enkel lopende zaken behandelde, moesten de regering en de Kamer van Volksvertegenwoordigers, die over de begrotingsontwerpen stemt, het beleid met voorlopige twaalfden financieren. Dat systeem kent maandelijkse uitgavenkredieten toe op basis van de uitgavenkredieten van het jaar voordien. De begrotingsopmaak bestaat uit een ontwerp van Rijksmiddelenbegroting, dat is het gedeelte met de ontvangsten van de staat, en een ontwerp van Algemene Uitgavenbegroting, dat is het gedeelte met de uitgavenkredieten voor de diensten van de federale overheid. Het ontwerp van programmawet, dat voor Pasen is gepland, geeft het beleid weer met de concrete maatregelen die de regering met die financiële middelen wil uitvoeren. De Kamer van Volksvertegenwoordigers bespreekt die ontwerpen en stemt erover. De begrotingsopmaak van de federale regering houdt rekening met alle inkomsten en uitgaven van de andere overheden: gemeenten, gewesten en gemeenschappen. Na de berekening van die inkomsten en uitgaven van alle overheidsniveaus en de berekening van de maatregelen die de federale regering wil financieren, moet ze ten minste een nul saldo overhouden. Het begrotingsconclaaf duurt net zo lang als nodig is tot elke maatregel die de regering wil uitvoeren een financiering heeft gekregen en tot de rekening klopt als een bus. De ernst en de duur die we met het woord conclaaf associëren, duiden dus het belang aan van de bespreking van de begrotingsopmaak. Maar bovenal benadrukt het hoe belangrijk de solidariteit tussen de ministers is. Al de ministers moeten het immers eens zijn over de uitgaven en dus over het algemene beleid van de regering.
meerBegrotingsopmaak
De ministerraad maakt elk jaar de balans op van de inkomsten en uitgaven van de federale overheid die hij verwacht voor het komende jaar. Om die balans te maken, vergadert de ministerraad tot elke maatregel die de regering wilt uitvoeren een financiering heeft gekregen. De regering dient de begroting, voor 31 oktober, bij de Kamer van Volksvertegenwoordigers in. De begroting bestaat uit drie delen. Het eerste bevat het wetsontwerp van Rijksmiddelenbegroting, het geheel van de ontvangsten van de staat. Het tweede is het wetsontwerp over de Algemene Uitgavenbegroting, die de uitgavenkredieten voor de diensten van de federale overheid inhoudt. De algemene toelichting, ten slotte, bevat de synthese en de analyse van de wetsontwerpen met de ramingen van de ontvangsten en de uitgaven. De Kamer van Volksvertegenwoordigers bespreekt de ontwerpen en stemt erover. De begrotingsopmaak van de federale regering houdt rekening met alle inkomsten en uitgaven van de andere overheden: gemeenten, gewesten en gemeenschappen. Meer informatie vindt u op www.begroting.be.
meerD
Decreet
een wetgevende norm van een gemeenschaps- en een gewestparlement. Het Vlaams Parlement, het Parlement wallon, het Parlement de la Communauté Française de Belgique, het Parlament der Deutschsprachigen Gemeinschaft Belgiens en de Commission communautaire française van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest mogen decreten uitvaardigen. Een decreet staat op hetzelfde niveau als een wet van het Federaal Parlement.
meerDoeb-test
Test die de voorstellen die voorgelegd zijn aan de federale ministerraad beoordeelt op hun effect op het vlak van de duurzame ontwikkeling. De test maakt deel uit van het dossier waarover de ministerraad beraadslaagt. (duurzame ontwikkelingseffectenbeoordeling)
meerE
Eedaflegging
De Belgische grondwet schrijft voor dat de koning de federale ministers benoemt. In werkelijkheid kan de koning niet handelen zonder politieke dekking van een minister. Daarom is het in de praktijk de aftredende eerste minister die samen met de koning het eerste besluit tekent dat de nieuwe eerste minister benoemt. De nieuwe eerste minister ondertekent samen met de koning het besluit dat de andere leden van de regering benoemt. Maar de symbolische waarde van de eedaflegging is groot: het is wel degelijk in handen van de koning dat de nieuwe federale ministers de eed afleggen. Ministers op federaal, regionaal en communautair niveau moeten allen dezelfde woorden uitspreken: ‘Ik zweer getrouwheid aan de koning, gehoorzaamheid aan de Grondwet en aan de wetten van het Belgische volk en het mij toegekende ambt trouw waar te nemen.’ De eedaflegging gebeurt vóór de regeringsverklaring. Op het niveau van de gewesten en de gemeenschappen zijn het enkel de minister-presidenten die de eed in handen van de koning afleggen, de ministers doen dat bij de voorzitter van het bevoegde parlement.
meerF
FOD
staat voor federale overheidsdienst. Het is de administratie die de regering bijstaat om het beleid voor te bereiden en uit te voeren. Vroeger heetten de FOD’s ministeries. Er zijn 14 FOD’s.
meerFormateur
wordt door de koning benoemd en heeft als taak een regering voor te stellen. Hij of zij overlegt met de partijen die de regering gaan vormen en werkt samen met hen een regeerakkoord uit. Nadien overleggen ze over de samenstelling van de regering. De formateur stelt de regering aan de koning voor en wordt meestal de eerste minister.
meerG
Gemeenschapsregering
is bevoegd voor culturele en persoonsgebonden aangelegenheden, het onderwijs en het gebruik van de talen. Er is de Gouvernement de la communauté francaise de Belgique en de Regierung der Deutschsprachigen gemeinschafts Belgiens. Langs Vlaamse kant is er één Vlaamse Regering voor gemeenschaps- en gewestbevoegdheden. In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is er het College van de gemeenschappelijke gemeenschapscommissie (al de ministers van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering), het College van de Vlaamse gemeenschapscommissie (VGC) (de Nederlandstalige ministers en staatssecretarissen) en het College van de Franse Gemeenschapscommissie (COCOF) (Franstalige ministers en staatssecretarissen).
meerGewestregering
is bevoegd voor economische en plaatsgebonden aangelegenheden. Er is een Gouvernement wallon< en een Brusselse Hoofdstedelijke Regering. Langs Vlaamse kant is er één Vlaamse Regering voor gemeenschaps- en gewestbevoegdheden. Ook de Regierung der Deutschsprachigen Gemeinschafts Belgien kan gewestbevoegdheden uitoefenen.
meerGroep van 10
De groep van tien bestaat uit de toponderhandelaars van de federale sociale partners. De voorzitter van de groep Thomas Leysen is ook voorzitter van het VBO. Hij wordt niet meegerekend in de 'tien'. De groep bestaat uit Karel Van Eetvelt (Unizo), Pieter Timmermans (VBO-FEB), Rudi Thomaes (VBO), Marie-Anne Belfroid (UCM), Jan Vercamst (ACLVB), Anne Demelenne (FGTB), Rudy De leeuw (ABVV), Luc Cortebeeck (ACV), Claude Rolin (CSC) en Piet Vanthemsche (Boerenbond).
meerGrondwettelijk Hof
gerechtshof dat oordeelt over conflicten tussen de verschillende wetgevende normen. Het treedt op als scheidsrechter in geschillen tussen de burger en de overheid of tussen twee overheden. Het hof kan wetten, decreten en ordonnanties vernietigen en schorsen als ze in strijd zijn met de grondwet of met de verdeling van de bevoegdheden tussen de federale overheid, de gewesten en de gemeenschappen.
meerI
Investituurdebat
Het investituurdebat is het debat dat de leden van de Kamer van Volksvertegenwoordigers voeren over de inhoud van de regeringsverklaring bij de vorming van een nieuwe regering. De koning ontslaat en benoemt de ministers, maar de werkelijke macht om de regering te legitimeren ligt bij de Kamer van Volksvertegenwoordigers. Wanneer de nieuwe regering is gevormd, moet ze het uitdrukkelijke vertrouwen vragen van de kamerleden. De eerste minister doet dat door de regeringsverklaring voor te lezen in de Kamer van Volksvertegenwoordigers. De regering kan beslissen om de verklaring ook in de Senaat voor te lezen. Feitelijk dient de eerste minister een motie van vertrouwen in bij de Kamer. Na de verklaring van de regering debatteren de parlementsleden tijdens het investituurdebat over de inhoud van de regeringsverklaring. Na afloop van dat debat stemmen ze of ze hun vertouwen geven aan de regering. De Kamer kan zich pas ten vroegste 48 uur na de indiening over de motie uitspreken.
meerJ
JI/CDM-projecten
JI staat voor joint implementation, gemeenschappelijke uitvoering, en CMD voor clean development mechanism, mechanisme voor schone ontwikkeling. Beide zijn flexibiliteitsmechanismen waarin het Kyotoprotocol voorziet. Dat kent immers voor 2008-2012 de geïndustrialiseerde landen een hoeveelheid uitstootrechten voor broeikasgassen toe. Het is de bedoeling dat de landen de uitstoot terugschroeven, door maatregelen zoals groene stroom produceren, isolatienormen voor woningen invoeren en het openbaar vervoer promoten. Daarnaast is een zekere flexibiliteit mogelijk, waardoor de landen de uitstoot op een economisch efficiënte manier kunnen verminderen. Ze kunnen hun overschot aan uitstootrechten verkopen, bijkomende uitstootrechten verwerven of emissiekredieten aankopen door JI en CDM projecten. Bij een joint implementation investeert België in een project voor emissievermindering in een ander industrieland in ruil voor bijkomende uitstootkredieten. Bij de clean development mechanism investeert België in een project voor uitstootvermindering in een ontwikkelingsland dat bijkomende kredieten geeft. Het contract met Yash Papers Ltd dat de ministerraad op 23 november 2007 goedkeurde, is een voorbeeld van een CDM-project.
meerK
Kabinet van de koning
een van de zeven autonome departementen van het Huis van de Koning. De kabinetchef van de koning volgt de politieke en administratieve materies op en onderhoudt contacten met de regering en de politieke, syndicale en industriële wereld. Hij of zij staat de koning bij in de opvolging van de politieke actualiteit.
meerKanselarij van de Eerste Minister
federale overheidsdienst waarover de eerste minister het gezag uitoefent. De Kanselarij staat de eerste minister bij in de coördinatie van het regeringswerk.
meerKernkabinet:
een informeel orgaan dat gewoonlijk uit de eerste minister en de vice-eersteministers bestaat, maar dat ook uit andere ministers kan bevatten. Het kernkabinet bespreekt de belangrijke politieke kernpunten.
meerM
MONUC
MONUC is de VN-vredesmissie die in de Democratische Republiek Congo de vrede moet bevorderen en handhaven. De missie werd opgericht met de resolutie van de Veiligheidsraad van de VN van 30 november 1999. Het hoofdkwartier van MONUC is gevestigd in Kinshasa. MONUC is de grootste VN-vredesmacht ter wereld. MONUC heeft als doel: de uitvoering van het staakt-het-vuren te controleren de overtredingen van het staakt-het-vuren te onderzoeken de vrijlating van alle krijgsgevangenen te bewerkstelligen de ontwapening en de terugtrekking van troepen te realiseren
meerO
Octopusoverleg
Onder het "Octopusoverleg" verstaat men een commissie bestaande uit 18 Belgische politici van verschillende politieke families, die in het voorjaar van 2008 de contouren van de volgende Belgische staatshervorming moet uittekenen. Dit zal gebeuren onder voorzitterschap van Yves Leterme. De werkzaamheden van deze groep wordt in de pers Octopusoverleg genoemd omdat oorspronkelijk de werkgroep uit acht leden bestond. Alternatief heeft men het ook soms over de 'Groep van Twaalf'.
meerOrdonnantie
een wetgevende norm van het Brussels Hoofdstedelijk Parlement. Ze staat op hetzelfde niveau als een wet of een decreet, maar de rechter kan de toepassing ervan weigeren als ze niet in overeenstemming is met de grondwet of met de bijzondere wet van 12 januari 1989. De Kamer van Volksvertegenwoordigers kan ordonnanties over sommige thema’s zoals grootstedenbeleid vernietigen.
meerP
Perequatie
De perequatie is het systeem van de aanpassing van de pensioenen van de overheidsector aan de evolutie van de wedden. De rust- en overlevingspensioenen zijn verbonden aan een bepaalde korf. Vanaf 1 januari 2009 worden de pensioenen van dezelfde korf na een periode van twee jaar automatisch met een bepaald percentage verhoogd. Dat perequatiepercentage wordt per korf vastgesteld op basis van: de evolutie van de weddenschalen bepaalde weddenbijslagen het vakantiegeld - met premies de eindejaarstoelage Het is de Pensioendienst voor de overheidssector die de perequatie berekent.
meerR
Residence Palace
De Residence Palace is een indrukwekkend art-deco gebouw van de Zwitserse architect Michel Polak. Toen het in 1927 werd ingehuldigd, bestond het uit luxeappartementen, boetieks en luxediensten, maar al snel nam de administratie van de overheid er zijn intrek. De Residence palace ligt middenin de Europese wijk. Nu is het de stek van het Internationaal perscentrum (IPC) dat op 2 juli 2001 samen met het Belgische voorzitterschap van de Europese Unie werd ingehuldigd. Het IPC biedt Belgische en buitenlandse journalisten de technische voorzieningen en infrastructuur die ze nodig hebben. Het perscentrum verspreidt ook de perscommuniqués van de Belgische overheidsdiensten op www.presscenter.org. U vindt er onder andere de persberichten van de ministerraad die de algemene directie Externe Communicatie van de Kanselarij van de Eerste Minister opstelt.
meerRoyal Standard de Liège
Voetbalclub Royal Standard de Liège werd in 1900 in Luik door studenten opgericht. De club speelt sinds 1921 in eerste divisie. Op 20 april 2008 werd Standard kampioen van België 2007-2008, de eerste titel in 25 jaar. Trainer van de 'Rouches' is voormalig doelman Michel Preud'homme. Standard staat vierde wat het aantal overwinningen in het Belgisch kampioenschap betreft (9), na Anderlecht (29), FC Brugge (13) en Royale Union Saint-Gilloise (11). De club speelt zijn thuiswedstrijden in het stadion van Sclessin, in het Luikse, dat de bijnaam 'de Hel van Sclessin' kreeg wegens het vurige karakter van de Standard-fans.
meerS
SEPA
SEPA staat voor single euro payments area of eengemaakt gebied voor betalingen in euro. Concreet houdt SEPA in dat we vanaf 2011 in alle landen van de EU en de Europese Vrijhandelsassociatie dezelfde overschrijvingen, domiciliëring en bankkaarten gebruiken.
meerStaatssecretaris
is lid van de federale regering, maar maakt geen deel uit van de ministerraad. Hij of zij neemt deel aan de federale ministerraad voor de bespreking van de eigen dossiers. Een staatssecretaris is toegevoegd aan een minister, om een deel van het beleid op te volgen. De voogdijminister moet de ontwerpen van koninklijk besluit en de wetsontwerpen mee ondertekenen. Naast de federale regering kent ook de Brusselse Hoofdstedelijke Regering staatssecretarissen. Ze maken er geen deel uit van de regering, maar wel van de Vlaamse gemeenschapscommissie en de Franse Gemeenschapscommissie (VGC en de COCOF).
meerV
Verkeersveiligheidsfonds
Met het verkeersveiligheidsfonds wil de federale regering het aantal verkeerslachtoffers met de helft verminderen tegen 2012. Het fonds dat voorheen boetefonds heette, geeft de politiezones een financiële steun voor de acties die ze ondernemen om de veiligheid in het verkeer te bevorderen. Een deel van de verkeersboetes, minnelijke schikkingen en onmiddellijke inningen vormen de belangrijkste inkomsten van het fonds. Het fonds dient voornamelijk om acties op het vlak van preventie, bewustmakingscampagnes, opleidingen en controle te ondersteunen.
meerVoorontwerp van wet
voorstel van wet dat een minister aan de ministerraad voorlegt. Na de goedkeuring van de ministerraad en de ondertekening door de koning wordt het een wetsontwerp. Dat wordt bij het Parlement ingediend. Na de stemming in de Kamer van Volksvertegenwoordigers en voor sommige aangelegenheden in de Senaat, en na de bekrachtiging en afkondiging door de koning, wordt het een wet.
meer